Anti-helden...deel I

Posted on Friday 31 October 2008 at 10:02 am in category: Anti Helden - Anti Heroes
In the past week 15 people read this, in the past month 37 people read this. Used tags:

Read this in English

Het is best leuk om stukjes over helden te schrijven, en ik hoop voor u ook aardig om af en toe eens te lezen. Maar er zijn ook heel veel interessante personen die helemaal geen held zijn, maar gewoon intens slecht en gemeen. En eigenlijk zijn die personen nog veel leuker om over te schrijven. En daarom vandaag deel I in deze serie, waarbij ik u voorstel aan een heel slecht persoon (dat het een vrouw betreft, is toeval). We gaan eens even kijken naar Gravin Elisabeth Báthory.

Elisabeth Bathory

Elisabeth Báthory

De laatste tijd is het wat rustig rond seriemoordenaars, maar we kennen natuurlijk allemaal de verhalen van Jack the Ripper, John Wayne Gacy, Jeffrey Dahmer en bijvoorbeeld Ted Bundy (en als je ze niet kent, moet je er eens iets over lezen). Met uitzondering van Jack the Ripper, waren deze heren allen werkzaam in de Verenigde Staten in de 20e eeuw, en daar zijn nog talloze andere voorbeelden van. Maar uiteraard is het serie-moorden geen recente uitvinding, en niet alleen populair bij mannen.

Eén van de meest beroemde en beruchte seriemoordenaars was onze gravin Elisabeth Báthory, geboren in 1560 in Hongarije. Ze woonde, zoals het een gravin betaamt, in een kasteel bij Trencsén, in het huidige Slowakije. Ze was reeds op 11-jarige leeftijd verloofd met Ferenc Nádasdy, met wie ze al in 1575 in het huwelijk trad. Daarbij kreeg ze het kasteel Cachtice als huwelijks-kado, met de omliggende 17 dorpjes erbij.

Haar man was ook nog eens opperbevelhebber van het Hongaarse leger, dus eigenlijk was hij altijd op pad, vooral tijdens de 13 jarige oorlog tussen de Ottomanen en de Habsburgers, van 1593 tot 1606. In de tussentijd regeerde Elisabeth dus over het kasteel en de omliggende streek.

Zo tussen 1602 en 1604 begon de plaatselijke dominee te klagen bij het gerechtshof in Wenen, want de gravin had nogal vreemde voorkeuren, waarbij vooral het baden in bloed nogal wat mensen de wenkbrauwen deed optrekken. Het duurde een tijde voordat er actie werd ondernomen, maar uiteindelijk werd de gravin, samen met vier bedienden, in 1610 gearresteerd door iemand met de prachtige naam György Thurzó.

Tijdens het daarop volgende proces kwamen er nogal wat getuigen aan het woord, en de lijst met beschuldigingen werd steeds indrukwekkender. Om u een idee te geven, hier is een (niet compleet) overzicht van de meest in het oog springende feiten:

In het begin huurde Elisabeth plaatselijke boerendochters om in haar kasteel te komen werken, waarna ze haar lusten botvierde op deze dienstmeisjes. Zo werd er bijvoorbeeld gesproken over:

  • Langdurige mishandeling, leidend tot de dood
  • Verbranden en verminken van handen, gezichten en genitaliën
  • Het afbijten van stukken vlees uit het gezicht en de armen
  • Doodvriezen
  • Experimentele operaties, die vaak tot de dood leiden
  • Doodhongeren

Een indrukwekkend lijstje, zelfs voor die tijd, dunkt me zo. Maar al snel gingen de geruchten dat de dienstmeisjes in het kasteel het niet zo heel lang overleefden, dus ging Elisabeth over tot het martelen van de meisjes die door andere adellijken naar het kasteel gestuurd werden om onderwijs te volgen. Zolang ze zich aan het 'gewone' volk vergreep was er niets aan de hand, maar nu ging ze toch echt te ver, vandaar de arrestatie.

Het precieze aantal doden dat Elisabeth op haar geweten heeft, is niet duidelijk, maar het loopt in de honderden. Er gaan verhalen dat er een lijstje is dat door Elisabeth zelf werd bijgehouden, waar 650 slachtoffers op staan. Ooggetuigen schatten het aantal lichamen dat ze uit één van haar kastelen afgevoerd hebben zien worden tussen de 100 en 200. En ze had vijf van die kastelen, dus reken maar even uit. Dan hebben we het dus niet meer over seriemoorden, maar massamoorden.

Na de rechtzaak (waar ze zelf overigens niet bij was) in 1611 werden haar vier bedienden op de brandstapel gegooid (nadat eerst hun vingernagels waren uitgetrokken). Voor een edelvrouw was vanuit politieke overwegingen echter de doodstraf ondenkbaar, en Elisabeth werd opgesloten in haar eigen kasteel onder strikt huisarrest. Hier werd ze vier jaar later dood gevonden.

Inmiddels is er ook een film over gemaakt, door de Slowaakse filmmaker Juraj Jakubisko. Op YouTube kun je gezellig naar een 9 minuten lange trailer kijken, en er zijn talloze publicaties over haar leven verschenen, voor de mensen die weleens iets meer over haar willen weten.

Verder lezen:

http://www.trutv.com/library/crime/serial_killers/... (Engels)

http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A593084 (BBC, Engels)

Somewhat related