Helden...deel V

Posted on Tuesday 14 October 2008 at 10:20 pm in category: Helden - Heroes
In the past week 8 people read this, in the past month 33 people read this. Used tags: ,

Je kunt over oorlogen zeggen wat je wilt, maar niemand zal ontkennen dat oorlogen altijd goed zijn om weer eens een aantal helden voort te brengen. En omdat het nu al weer bijna een week geleden is sinds de laatste held, stel ik u vandaag voor aan Witold Pilecki, een held van het zuiverste soort.

Witold Pilecki

Witold Pilecki

Witold werd geboren op 13 mei 1901, in het stadje Olonets in Karelië in een Poolse familie. In die tijd was het niet zo fijn om Pool te zijn, want in 1864 waren een heleboel Poolse families (waaronder de Pileckitjes) verbannen naar Karelië, vanwege een uit de hand gelopen ruzie tussen de Polen en de Tsaristische Russen. Waarschijnlijk was het daar allemaal niet zo gezellig, want de hele familie Pilecki verhuisde in 1910 naar Vilnius, wat toen nog in Polen lag natuurlijk. Kleine Witold ging braaf naar school, totdat hij in de Pools-Russische oorlog van 1920 mee moest vechten. Na de oorlog studeerde hij netjes af aan de handelsschool.

Tot zover niks aan de hand, maar weest niet bevreesd, de heldendaden komen nog wel.

Tijdens het interbellum, wat een mooi woord is voor de tijd tussen de twee wereldoorlogen, werkte hij op het land van de familie, trouwde met Maria Ostrowska en kreeg twee kinderen. Toen de Duitsers in 1939 Polen binnenvielen, ging Witold weer op pad met het leger, maar de Polen werden natuurlijk genadeloos in de pan gehakt. Pilecki ontliep krijgsgevangenschap, en was mede-oprichter van het Poolse verzet, de Armia Krajowa.

Uiteraard deden er allerlei geruchten de ronde over de concentratiekampen van de Nazi's, maar niemand wist eigenlijk precies wat daar nou gebeurde. Witold Pilecki besloot om het maar eens even te gaan bekijken, en liet zich vrijwillig arresteren onder het pseudoniem Tomasz Serafinski tijdens een razzia in Warschau in 1940, om zo in Auschwitz terecht te komen. Ik kan u verzekeren, de vrijwilligers stonden niet in de rij.

Eenmaal in Auschwitz aangekomen organiseerde hij voor zover mogelijk ook daar het verzet, en smokkelde informatie naar de geallieerden. Eigenlijk kwam alles wat de buitenwereld wist van Auschwitz op dat moment bij Pilecki vandaan. In 1943 ontsnapte hij met nog twee anderen uit het concentratiekamp. Hij moest wel, want zo langzamerhand wist de Gestapo natuurlijk ook wel dat er iemand stiekem informatie door zat te geven, en het zou niet zo lang duren voordat ze bij hem terecht waren gekomen.

De ontsnapping was succesvol, en in 1943 sloot hij zich weer aan bij het Poolse verzet in Warschau. Uiteindelijk kwam hij toch als krijgsgevangene in Duitsland terecht, want hij werd opgepakt na de Opstand van Warschau in 1944. in de tussentijd had hij nog wel een gedetailleerd rapport over Auschwitz geproduceerd en aan de geallieerden gegeven, maar die dachten dat het allemaal wel wat overdreven was. Hoewel het Poolse Verzet klaarstond om Auschwitz te bevrijden, konden ze dit niet zonder steun van de geallieerde troepen, dus dat gebeurde niet.

Zoals we al eerder gezien hebben, loopt het met helden niet altijd even vrolijk af, en dat geldt ook weer voor Witold Pilecki. Na de oorlog moest hij voor de Poolse regering in ballingschap spioneren, om te kijken wat de Russen allemaal uitvraten in Polen. Maar ja, die regering in ballingschap vond het eigenlijk wel prima, en gaf de pijp aan Maarten in 1946. Witold ging toch lekker door met spioneren, maar werd in 1947 opgepakt door de Poosle veiligheidsdienst. Er werd natuurlijk nog wel een proces tegen hem gehouden, waar nota bene mede-overlevenden van Auschwitz (bijvoorbeeld de latere premier Józef Cyrankiewicz) ook nog eens tegen hem gingen getuigen. Hij werd ter dood veroordeeld, en in 1948 geëxecuteerd.

Witolds grafsteen

Tot 1989 werd alle informatie over Witold Pilecki natuurlijk door het communistische regime achtergehouden. Het duurde dus tot na de val van het communisme voordat Witold Pilecki werd gerehabiliteerd, zoals dat zo mooi heet.

Somewhat related